Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
z dnia 9 września 2000 r.
(Tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450)
Rozdział 1
Przedmiot opodatkowania
Art. 1. 1. Podatkowi podlegają:
1) następujące czynności cywilnoprawne:
a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
b) umowy pożyczki,
c) (uchylona),
d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
e) umowy dożywocia,
f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
g) (uchylona),
h) ustanowienie hipoteki,
i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
j) umowy depozytu nieprawidłowego,
k) umowy spółki (akty założycielskie);
2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
2. Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o czynnościach cywilnoprawnych, przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3.
3. W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:
1) przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika lub akcjonariusza, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika lub akcjonariusza spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2) przy spółce kapitałowej - wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika (akcjonariusza) oraz dopłaty;
3) przekształcenie, podział lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4) przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej lub jej siedziby - także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego - jeżeli rzeczywisty ośrodek zarządzania lub siedziba nie znajdowały się poprzednio na terytorium państwa członkowskiego, bądź jeżeli znajdowały się na terytorium takiego państwa, jeżeli umowa spółki nie podlegała podatkowi kapitałowemu.
4. Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 5, jeżeli ich przedmiotem są:
1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
5. Umowa spółki oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:
1) w przypadku spółki osobowej - siedziba tej spółki;
2) w przypadku spółki kapitałowej:
a) rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
b) siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium żadnego z państw członkowskich, a jeżeli ośrodek ten znajduje się na terytorium takiego państwa, gdy umowa spółki nie podlega podatkowi kapitałowemu w tym państwie.
6. (uchylony).
7. (uchylony).
8. (uchylony).
Art. 1a. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) spółka osobowa - spółkę: cywilną, jawną, partnerską, komandytową lub komandytowo-akcyjną;
2) spółka kapitałowa - spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjną;
3) siedziba spółki - siedzibę spółki określoną w umowie (statucie) spółki;
4) rzeczywisty ośrodek zarządzania - miejscowość, w której ma siedzibę organ zarządzający spółki kapitałowej;
5) państwo członkowskie - państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
6) podatek kapitałowy - podatek, który zgodnie z prawem państwa członkowskiego jest pobierany od kapitału spółki kapitałowej lub od jego podwyższenia;
7) podatek od towarów i usług - podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.1)) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.
Art. 2. Nie podlegają podatkowi:
1) czynności cywilnoprawne w sprawach:
a) alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia,
b) ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, opieki społecznej, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i poborowych odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych i osób objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów,
c) wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborów do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego oraz referendum,
d) powszechnego obowiązku obrony,
e) zatrudnienia, świadczeń socjalnych i wynagrodzeń za pracę,
f) nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia,
g) podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych,
h) podlegających przepisom o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
i) (uchylona);
2) umowy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego zawieranej w związku z realizacją roszczeń wynikających z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów o ochronie środowiska;
2a) umowy sprzedaży lokali mieszkalnych, których stroną jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa;
3) umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym;
4) czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:
a) opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
b) zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
- umowy spółki i jej zmiany,
- umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych;
5) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy, które w rozumieniu przepisów prawa celnego stanowią towary:
a) wprowadzone do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego,
b) objęte procedurą składu celnego.
Rozdział 2
Obowiązek podatkowy
Art. 3. 1. Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje:
1) z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej;
2) z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną;
2a) z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanowienia hipoteki;
3) z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody - od przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3;
4) z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej - jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania.
2. Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność.
Art. 4. 1. Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży:
1) przy umowie sprzedaży - na kupującym;
2) przy umowie zamiany - na stronach czynności;
3) przy umowie darowizny - na obdarowanym;
4) przy umowie dożywocia - na nabywcy własności nieruchomości;
5) przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności - na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności;
6) przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności - na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności;
7) przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego - na biorącym pożyczkę lub przechowawcy;
8) przy ustanowieniu hipoteki - na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki;
9) przy umowie spółki cywilnej - na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki - na spółce.
Art. 5. 1. Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
2. Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.
Rozdział 3
Podstawa opodatkowania
oraz wysokość podatku
Art. 6. 1. Podstawę opodatkowania stanowi:
1) przy umowie sprzedaży:
a) (uchylona),
b) zawieranej przez nierezydentów - równowartość w złotych kwoty zagranicznych środków płatniczych, określonej w zezwoleniu dewizowym, przeznaczonych na zapłacenie ceny,
c) w pozostałych przypadkach - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego;
2) przy umowie zamiany:
a) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego na taki lokal lub prawo do lokalu - różnica wartości rynkowych zamienianych lokali lub praw do lokali,
b) w pozostałych przypadkach - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, od którego przypada wyższy podatek;
3) przy umowie darowizny - wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego;
4) przy umowie dożywocia - wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego;
5) przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku;
6) przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności - wartość świadczeń użytkownika bądź osoby, na rzecz której ustanowiono służebność, za okres, na jaki prawa te zostały ustanowione;
7) przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego - kwota lub wartość pożyczki albo depozytu;
8) przy umowie
spółki:
a) przy zawarciu umowy -
wartość wkładów wniesionych do majątku spółki albo
wartość kapitału zakładowego,
b) przy zmianie umowy - wartość
wkładów powiększających majątek spółki albo
wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy,
c) przy dopłatach - kwota
dopłat,
d) przy pożyczce udzielonej
spółce przez wspólnika lub akcjonariusza - kwota lub wartość
pożyczki,
e) przy oddaniu spółce rzeczy lub
praw majątkowych do nieodpłatnego używania - roczna
wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje
się w wysokości 4 % wartości rynkowej rzeczy lub prawa
majątkowego oddanego do nieodpłatnego używania,
f) przy przekształceniu, podziale
lub łączeniu spółek - wartość majątku wniesionego
do spółki albo wartość kapitału zakładowego,
g) przy przeniesieniu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej rzeczywistego ośrodka zarządzania
spółki kapitałowej lub jej siedziby - wartość kapitału
zakładowego;
9) (uchylony);
10) przy ustanowieniu
hipoteki - kwota zabezpieczonej wierzytelności.
2. Wartość rynkową przedmiotu
czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i
gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia
zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z
dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i
ciężarów.
3. Jeżeli podatnik nie określił
wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość
określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego,
wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określenia,
podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni
od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie
wartość według własnej, wstępnej oceny.
4. Jeżeli podatnik, pomimo wezwania, o
którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał
wartość nieodpowiadającą
wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z
uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez
podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła
biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego
opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej
przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.
5. Jeżeli z treści czynności
cywilnoprawnych, wymienionych w ust. 1 pkt 6, wynika
prawo żądania świadczeń, które nie mogą być
oznaczone pod względem wielkości w chwili zawierania umowy,
podstawę opodatkowania ustala się w miarę wykonywania
świadczeń. Organ podatkowy może jednak, za zgodą podatnika,
przyjąć do podstawy opodatkowania prawdopodobną
wartość wszystkich świadczeń za okres trwania
czynności.
6. W przypadku zawarcia umów, o których mowa w
ust. 1 pkt 6, na czas nieokreślony,
podstawę opodatkowania może stanowić zgodnie z
oświadczeniem podatnika:
1) wartość
świadczeń za lat 10 albo
2) wartość
świadczeń należnych w miarę wykonywania umowy.
7. W przypadku zawarcia umowy, o której mowa w
ust. 1 pkt 8 lit. e, na czas nieokreślony,
przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio.
8. W przypadku zmiany umów wymienionych w ust.
1 pkt 6, podstawę opodatkowania stanowi:
1) przy
przedłużeniu okresu, na jaki zawarto umowę - wartość
świadczeń ustalona według zasad przewidzianych w ust. 1 pkt 6 oraz w ust. 5 i 6;
2) przy
podwyższeniu wartości świadczeń - różnica
wartości świadczeń według zasad przewidzianych w ust. 1 pkt 6 oraz w ust. 5 i 6.
9. Od podstawy opodatkowania, o której mowa w
ust. 1 pkt 8, odlicza się:
1) kwotę
wynagrodzenia wraz z podatkiem od towarów i usług, pobraną przez
notariusza za sporządzenie aktu notarialnego umowy spółki albo jej
zmiany, jeżeli powoduje ona zwiększenie majątku spółki albo
podwyższenie kapitału zakładowego;
2) opłatę
sądową związaną z wpisem spółki do rejestru
przedsiębiorców lub zmianą wpisu w tym rejestrze dotyczącą
wkładu do spółki albo kapitału zakładowego;
3) opłatę za
zamieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ogłoszenia o
wpisach, o których mowa w pkt 2;
4) wartość
wkładów do spółki lub powiększających jej majątek,
wartość kapitału zakładowego lub jego podwyższenia,
kwoty dopłat, kwoty lub wartość pożyczek udzielonych
spółce przez wspólnika (akcjonariusza) oraz wartość rzeczy lub
praw majątkowych oddanych spółce do nieodpłatnego używania
- przez:
a) jednostki samorządu
terytorialnego,
b) Skarb Państwa;
5) wartość
wkładów do spółki albo wartość kapitału
zakładowego wynikającą z umowy spółki lub jej zmiany,
związanej z przekształceniem, podziałem lub łączeniem
spółek, która była opodatkowana podatkiem od czynności
cywilnoprawnych przed dokonaniem tych czynności;
6) kwoty pożyczek
udzielonych spółce kapitałowej przez wspólnika (akcjonariusza) oraz
kwoty dopłat w spółce kapitałowej, które były opodatkowane
podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a następnie zostały
przeznaczone na podwyższenie kapitału zakładowego.
Art. 7. 1. Stawki podatku
wynoszą:
1) od umowy
sprzedaży:
a) nieruchomości, rzeczy ruchomych,
prawa użytkowania wieczystego, własnościowego
spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do
lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa
spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w
małym domu mieszkalnym 2 %,
b) innych praw majątkowych 1
%;
2) od umów zamiany,
dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności
oraz darowizny:
a) przy przeniesieniu własności
nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego,
własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z
przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa
do lokalu w małym domu mieszkalnym 2 %,
b) przy przeniesieniu własności
innych praw majątkowych 1 %;
3) od umowy
ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz
odpłatnej służebności - 1 %, z zastrzeżeniem ust. 5;
4) od umowy
pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego 2 %, z zastrzeżeniem ust.
5;
5) (uchylony);
6) (uchylony);
7) od ustanowienia
hipoteki:
a) na zabezpieczenie wierzytelności
istniejących - od kwoty zabezpieczonej wierzytelności 0,1
%,
b) na zabezpieczenie wierzytelności
o wysokości nieustalonej 19 zł;
8) (uchylony);
9) od umowy
spółki 0,5 %.
2. (uchylony).
3. Podatek pobiera się według stawki
najwyższej:
1) jeżeli podatnik
dokonując czynności cywilnoprawnej, w wyniku której
nastąpiło przeniesienie własności, nie wyodrębnił
wartości rzeczy lub praw majątkowych, do których mają
zastosowanie różne stawki - od łącznej wartości tych rzeczy
lub praw majątkowych;
2) jeżeli
przedmiotem umowy zamiany są rzeczy lub prawa majątkowe, co do
których obowiązują różne stawki.
4. (uchylony).
5. Stawka podatku wynosi 20 %, jeżeli
przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności
sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub
postępowania kontrolnego:
1) podatnik
powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu
nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego
albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został
zapłacony;
2) biorący
pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10
lit. b, powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie
spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek
bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę
oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
Rozdział 4
Zwolnienia od podatku
Art. 8. Zwalnia się od podatku
następujące strony czynności cywilnoprawnych:
1) państwa obce,
ich przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i siły
zbrojne, międzynarodowe organizacje i instytucje oraz ich oddziały i
przedstawicielstwa, korzystające na podstawie ustaw, umów lub powszechnie
uznanych zwyczajów międzynarodowych z przywilejów i immunitetów, a
także członków ich personelu i inne osoby zrównane z nimi,
jeżeli nie są one obywatelami polskimi i nie mają miejsca
stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - pod warunkiem
wzajemności;
2) (uchylony);
2a) organizacje pożytku
publicznego, jeżeli dokonają czynności cywilnoprawnych
wyłącznie w związku z nieodpłatną
działalnością pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o
działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
3) (uchylony);
4) jednostki
samorządu terytorialnego;
5) Skarb Państwa;
6) osoby
nabywające na potrzeby własne sprzęt rehabilitacyjny, wózki
inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe, zaliczone, w rozumieniu
przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych, do grupy osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności bez względu na rodzaj schorzenia, oraz osoby
o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami
narządów ruchu;
7) (uchylony).
Art. 9. Zwalnia się od podatku
następujące czynności cywilnoprawne:
1) sprzedaż walut
obcych;
2) przeniesienie
własności nieruchomości lub ich części, wraz z
częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub
ich części znajdujących się na obszarze miast, w drodze
umów:
a) sprzedaży,
b) dożywocia,
c) o dział spadku - w
części dotyczącej spłat lub dopłat,
d) o zniesienie
współwłasności - w części dotyczącej spłat
lub dopłat,
e) darowizny - w części
dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
f) zamiany - do wysokości
wartości rynkowej nieruchomości wraz z jej częściami
składowymi,
g) (uchylona),
pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o
podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią
gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w
skład gospodarstwa rolnego będącego własnością
nabywcy;
3) sprzedaż
nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego
spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z
przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do
lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli nabywcą jest były
właściciel (wieczysty użytkownik):
a) nieruchomości wywłaszczonej,
któremu przyznano odszkodowanie, a nie przyznano nieruchomości zamiennej,
b) nieruchomości sprzedanej na cele
publiczne określone w przepisach o gospodarce nieruchomościami, który
w razie wywłaszczenia spełniałby warunki do przyznania nieruchomości
zamiennej,
c) nieruchomości lub prawa
użytkowania wieczystego, wykupionych na podstawie przepisów o ochronie i
kształtowaniu środowiska
- w wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania
(uzyskanej ceny), pod warunkiem że nabycie nastąpiło w
ciągu 5 lat od daty otrzymania odszkodowania (zapłaty);
4) sprzedaż
budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego
stanowiącego odrębną nieruchomość,
własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz
wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu
jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli
następuje ona:
a) w wykonaniu lub w związku z
wielostronną umową o zamianie budynku lub praw do lokalu,
b) w celu uzyskania w zamian
spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo budynku mieszkalnego lub
jego części, zajmowanego przez nabywcę na podstawie umowy najmu,
określonej w przepisach o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach
mieszkaniowych(1);
5) zamianę budynku
mieszkalnego lub jego części, lokali mieszkalnych stanowiących
odrębną nieruchomość, spółdzielczych
własnościowych praw do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z
przepisów prawa spółdzielczego: praw do domu jednorodzinnego lub praw do
lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli stronami umowy są osoby
zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i
darowizn;
6) sprzedaż rzeczy
ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1.000 zł;
7) sprzedaż bonów
i obligacji skarbowych;
8) sprzedaż bonów
pieniężnych Narodowego Banku Polskiego;
9) sprzedaż
maklerskich instrumentów finansowych firmom inwestycyjnym, bądź za
ich pośrednictwem, oraz sprzedaż tych instrumentów dokonywaną w
ramach obrotu zorganizowanego - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 oraz z
2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 157, poz. 1119);
9a) sprzedaż towarów
giełdowych na giełdach towarowych;
9b) zbycie akcji i
udziałów przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie ustawy z dnia 28
października 2002 r. o Funduszu Żeglugi Śródlądowej i
Funduszu Rezerwowym (Dz. U. Nr 199, poz. 1672);
10) pożyczki udzielane:
a) przez przedsiębiorców niemających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
siedziby lub zarządu, prowadzących działalność w
zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek,
b) w formie pieniężnej na
podstawie umowy zawartej między osobami, o których mowa w art. 4a ustawy z dnia
28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz.
1514, z późn. zm.2)), w
wysokości przekraczającej kwotę, określoną w art. 9
ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem:
- złożenia deklaracji w sprawie
podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi
podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności,
- udokumentowania otrzymania przez
biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego
rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę
oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym,
c) na podstawie umowy zawartej
między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu - na zasadach
określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn,
d) na podstawie umowy zawartej
między innymi podmiotami niż osoby, o których mowa w lit. b i c,
jeżeli łączna kwota lub wartość pożyczek
otrzymanych w okresie kolejnych 3 lat nie przekracza 5.000 zł od jednego
podmiotu, a od wielu podmiotów łącznie nie więcej niż
25.000 zł,
e) z kas lub funduszów zakładowych,
funduszów związków zawodowych, pracowniczych kas
zapomogowo-pożyczkowych, spółdzielczych kas
oszczędnościowo-kredytowych, koleżeńskich kas
oszczędnościowo-pożyczkowych działających w wojsku
oraz z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
f) z utworzonych w drodze ustawy innych
funduszów celowych,
g) (uchylona),
h) (uchylona);
11) umowy spółki:
a) zawarte wskutek przekształcenia,
podziału lub łączenia w części dotyczącej
kapitału zakładowego, którego wartość przed dokonaniem
czynności została opodatkowana podatkiem kapitałowym poza
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b) (uchylona);
12) (uchylony);
13) ustanowienie hipoteki:
a) na morskich statkach handlowych i
rybackich,
b) na zabezpieczenie dotacji lub innych
form pomocy finansowej, udzielanych organizacjom społecznym
działającym w dziedzinie sportu i turystyki,
c) na zabezpieczenie wierzytelności
banków z tytułu kredytów udzielanych rolnikom indywidualnym lub
zespołom rolników indywidualnych na budownictwo inwentarskie lub
składowe, wraz z urządzeniami towarzyszącymi,
d) przysługującej
spółdzielniom mieszkaniowym i wierzycielom spółdzielni
mieszkaniowych,
e) na zabezpieczenie pożyczek i
kredytów udzielanych z funduszy celowych utworzonych w drodze ustawy;
14) (uchylony);
15) sprzedaż
nieruchomości dokonaną w ramach realizacji prawa do rekompensaty w
rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu
pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 oraz z 2006 r. Nr 195, poz. 1437) - do
wysokości kwoty odpowiadającej wartości zrealizowanego prawa do
rekompensaty.
Rozdział 5
Zapłata, pobór i zwrot
podatku
Art. 10. 1. Podatnicy są
obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć
deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych,
według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w
terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z
wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
płatnika.
2. Notariusze są płatnikami podatku
od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.
3. Płatnicy obowiązani są
uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego
zapłacenia podatku.
3a. Płatnicy są obowiązani:
1) prowadzić
rejestr podatku;
2) wpłacić
pobrany podatek na rachunek organu podatkowego właściwego ze
względu na siedzibę płatnika, w terminie do 7 dnia miesiąca
następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, a
także przekazać w tym terminie deklarację o wysokości
pobranego i wpłaconego podatku przez płatnika według ustalonego
wzoru wraz z informacją o kwocie podatku należnego poszczególnym
gminom;
3) przekazywać, w
terminie, o którym mowa w pkt 2, organowi podatkowemu
właściwemu ze względu na siedzibę płatnika odpisy
sporządzanych aktów notarialnych dotyczących czynności
cywilnoprawnych stanowiących przedmiot opodatkowania.
3b. (uchylony).
4. Minister właściwy do spraw
finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wzory deklaracji, o
których mowa w ust. 1 i ust. 3a pkt 2, oraz
szczegółowy zakres zawartych w nich danych, a w szczególności:
a) w deklaracji, o której mowa w ust. 1 -
datę i miejsce dokonania czynności cywilnoprawnej, dane podatnika,
zwięzłe określenie treści i przedmiotu czynności,
miejsce jego położenia lub wykonywania praw majątkowych,
podstawę opodatkowania, odliczenia od podstawy opodatkowania, stawkę
podatku, kwotę należnego podatku,
b) w deklaracji, o której mowa w ust. 3a pkt 2 - dane płatnika, kwotę pobranego podatku w
danym miesiącu, kwotę potrąconego wynagrodzenia z tytułu
poboru podatku oraz kwotę podatku wpłaconego naczelnikowi urzędu
skarbowego,
c) sposób sporządzenia informacji o
kwocie podatku pobranego przez płatnika należnego poszczególnym
gminom,
2) szczegółowy
sposób pobierania i zwrotu podatku, w tym czynności związane z
poborem podatku i zakres udzielania przez płatnika pouczeń
podatnikowi oraz treść rejestru podatku
- uwzględniając konieczność
wnikliwości i szybkości postępowania podatkowego oraz
zmniejszenia kosztów jego prowadzenia, jak również prawidłowy sposób
poboru podatku przez płatników.
Art. 11. 1. Podatek, z
zastrzeżeniem ust. 2, podlega zwrotowi, jeżeli:
1) uchylone
zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność
względna);
2) nie
spełnił się warunek zawieszający, od którego
uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej;
3) (uchylony);
4) podwyższenie
kapitału spółki nie zostanie zarejestrowane lub zostanie
zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale
- w części stanowiącej różnicę między podatkiem
zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału
ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców;
5) nie dokonano wpisu
hipoteki do księgi wieczystej.
2. Podatek nie podlega zwrotowi po upływie
5 lat od końca roku, w którym został zapłacony.
Rozdział 6
Właściwość organów
podatkowych
Art. 12. 1. Organem podatkowym
właściwym miejscowo w sprawach podatku od czynności cywilnoprawnych
od umów, których przedmiotem są rzeczy znajdujące się na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane w
kraju, jest:
1) od przeniesienia
własności nieruchomości, własnościowego
spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do
lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa
spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego i prawa do lokalu w
małym domu mieszkalnym lub prawa użytkowania wieczystego - naczelnik
urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce
położenia nieruchomości;
2) od przeniesienia
własności rzeczy lub praw majątkowych, innych niż
wymienione w pkt 1, oraz od pozostałych umów -
naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce
zamieszkania lub adres siedziby podatnika, a w przypadku gdy obowiązek
zapłaty ciąży solidarnie na kilku podmiotach - naczelnik
urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce
zamieszkania lub adres siedziby jednego z tych podmiotów;
3) od umowy spółki
- naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na
siedzibę spółki;
4) (uchylony).
2. Jeżeli nie można ustalić
właściwości miejscowej organu podatkowego w sposób, o którym
mowa w ust. 1 - właściwym organem podatkowym jest naczelnik Drugiego
Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.
3. W sprawach podatku od czynności
cywilnoprawnych od umów zamiany:
1) których przedmiotem
jest wyłącznie przeniesienie własności rzeczy lub praw
majątkowych wymienionych w ust. 1 pkt 1, organem
podatkowym właściwym do ustalenia wartości nieruchomości
lub prawa majątkowego jest naczelnik urzędu skarbowego
właściwy ze względu na miejsce położenia
nieruchomości, a do określenia wysokości podatku od
czynności cywilnoprawnych - naczelnik urzędu skarbowego
właściwy ze względu na miejsce położenia
nieruchomości lub prawa, którego wartość jest wyższa;
2) w pozostałych
przypadkach - naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze
względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby jednej ze stron.
4. (uchylony).
Art. 13. Organem podatkowym
właściwym miejscowo w sprawach podatku od czynności
cywilnoprawnych od umów, których przedmiotem są rzeczy znajdujące
się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą,
jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na
miejsce zamieszkania (siedzibę) nabywcy.
Art. 13a. Organem podatkowym
właściwym rzeczowo w sprawach podatku od czynności
cywilnoprawnych jest naczelnik urzędu skarbowego.
Rozdział 7
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 14. Do czynności cywilnoprawnych
dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje
się przepisy obowiązujące w chwili dokonania czynności.
Art. 15. 1. Jeżeli
obowiązujące przepisy powołują się na przepisy o
opłacie skarbowej w zakresie dotyczącym czynności
cywilnoprawnych opodatkowanych w niniejszej ustawie, rozumie się przez to
przepisy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
2. W przypadkach, o których mowa w art. 1 ust.
7 i 8(2)
oraz w art. 7 ust. 2(3),
uwzględnia się również opłatę skarbową
uiszczoną na podstawie ustawy z dnia 31
stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23, z późn. zm.3))(4).
Art. 16. Ustawa wchodzi w życie z
dniem 1 stycznia 2001 r.
1) Zmiany wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 113, Nr 90, poz. 756, Nr 143,
poz. 1199 i Nr 179, poz. 1484 oraz z 2006 r. Nr 143, poz. 1028 i 1029.
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546, z 2005 r. Nr 143, poz.
1199 i Nr 169, poz. 1418 oraz z 2006 r. Nr 222, poz. 1629.
3) Zmiany wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 1989 r. Nr 74, poz. 443, z 1992 r. Nr 21, poz. 86, z
1993 r. Nr 11, poz. 50, z 1995 r. Nr 86, poz. 443, z 1997 r. Nr 117, poz. 751 i
Nr 137, poz. 926 oraz z 2000 r. Nr 68, poz. 805.
EU PROPERTIES |
OFERTY |
MAPA BIELSKA-BIAŁEJ |
KALKULATOR |
OPŁATY |
KREDYTY |
E-MAIL
